Jong geleerd, oud gedaan?

Mijn zoontje van vijf jaar kan mijn onhebbelijkheden nu al vreselijk goed nadoen. Zo zucht hij regelmatig van ongeduld als een oude, verzuurde vrouw. Ik moet daar meestal hard om lachen, maar af en toe bekruipt mij de vrees: wat neemt hij allemaal van mij over?

In de hulpverlening is intergenerationele overdracht een bekend fenomeen: denk aan huiselijk geweld, middelengebruik, depressie, een gebrek aan assertiviteit dat van de ene generatie aan de volgende lijkt te worden 'doorgegeven'. De impact van moeilijke gebeurtenissen en de omgang (coping) daarmee worden onbewust en onbedoeld overgedragen op de kinderen.

Wanneer ouders zich dit beseffen is dat vaak een zeer pijnlijke ontdekking, die niet zelden wordt ontkend of vermeden.

Een documentaire die deze pijnlijke overdracht heel goed in beeld brengt is het egodocument dat Marijn Frank (o.a. Keuringsdienst van waarde) maakte als afstudeerproject voor de filmacademie toen ze begin twintig was. Het laat haarscherp zien hoe haar omgang met moeilijke onderwerpen (in dit geval het afscheid nemen van haar zieke vader) beinvloed worden door wat er in de generaties voor haar is gebeurd. Marijn doorbreekt op moedige wijze het zwijgen in de familie en gaat in gesprek met haar getraumatiseerde familie om zicht te krijgen op wie haar vader was en hoe hij is geworden wie hij was. Door het verleden aan te kijken en bespreekbaar te maken doorbreekt zij als eerste het destructieve patroon van overdracht richting de generaties die nog zullen volgen.

Ook in onze opleidingen besteden wij veel aandacht aan de systemische en intergenerationele invloed op mensen. Zie voor meer informatie ons SAU opleidingsaanbod.