Post hbo opleiding Psychosociale therapie

Door de omslag van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving wordt de professionele begeleiding van mensen met psychosociale problemen tegenwoordig steeds vaker door specialisten (psychologen en therapeuten) uitgevoerd. Om sociaal professionals toe te rusten op het omgaan met complexere psychosociale problematiek, is deze vervolgopleiding in samenspraak met het werkveld ontwikkeld. Dit is de eerste opleiding in Nederland die sociaal professionals tot psychosociaal therapeut opleidt en hen mogelijkheid tot erkenning en vergoeding door zorgverzekeraars biedt.

Een therapeutische vervolgopleiding voor sociaal professionals die in hun werk te maken krijgen met complexere psychosociale problemen

Wat is psychosociale problematiek?

Moeilijkheden en problemen kunnen zich voordoen op alle levensgebieden van de mens: lichamelijk, psychisch, relationeel en materieel. Deze deelgebieden zijn onderling verweven en beïnvloeden elkaar. Zo kunnen relationele problemen (denk bijvoorbeeld aan een echtscheiding) leiden tot fysieke klachten (bijvoorbeeld nek- en hoofdpijn) en psychische problemen (bijvoorbeeld piekeren en gevoelens van angst).

Om met moeilijkheden en problemen in het dagelijks leven om te kunnen gaan is het belangrijk dat je in contact staat met je eigen beleving en met de situatie waarin je je bevindt. Dit contact met je binnen- en buitenwereld wordt binnen Psychosociale Therapie ‘procesmatig functioneren’ genoemd.

Bijvoorbeeld: een cliënt verliest na vele jaren trouwe dienst zijn baan door een pijnlijke reorganisatie op het werk. Deze gebeurtenis roept veel bij hem op. Hij voelt zich angstig omdat hij bang is langere tijd geen werk te gaan vinden, hij is boos over de beslissing van het bedrijf en hij voelt zich kwetsbaar omdat hij zichzelf als belangrijkste 'kostwinnaar' van het gezin ziet.

Procesmatig functioneren houdt in dat de cliënt zijn gevoelens en gedachten over de situatie toelaat, erkenning geeft en leert toetsen aan de werkelijkheid. Dit maakt het mogelijk om in te gaan op wat hij nodig heeft en wat de situatie van hem vraagt.

In dit voorbeeld kan de cliënt bijv. besluiten om een gesprek ter verduidelijking van zijn ontslag met zijn oud-directeur aan te vragen, zijn partner te gaan betrekken bij zijn gevoel van 'falen' als kostwinnaar en expliciet hulp aan zijn vriend te gaan vragen bij het heroriënteren op nieuw werk.

Echter, niet iedereen is in stressvolle situaties (nog steeds) in staat tot procesmatig functioneren. Door nare, onveilige en moeilijke ervaringen in onze voorgeschiedenis kan het natuurlijke contact met onze binnen- en buitenwereld verstoord geraakt zijn. Procesmatig functioneren kan bijvoorbeeld belemmerd worden door de ontwikkeling van (hardnekkige) schaamte- en schuldgevoelens, door negatieve denkpatronen en door een gebrek -of juist overdaad aan emoties.

Wanneer de cliënt uit ons voorbeeld door ervaringen in zijn voorgeschiedenis niet goed meer kan afstemmen op zijn binnen- en buitenwereld, dan kan de stress over het ontslag zich bijvoorbeeld gaan uiten in somberheid, hoofdpijnklachten of relatieproblemen met zijn vrouw en kinderen.

In dat geval kan ondersteuning door een psychosociaal therapeut gewenst zijn.


Wat doet een psychosociaal therapeut?

Wanneer een cliënt psychische en/of sociale problemen ervaart, helpt de psychosociaal therapeut de cliënt om zijn gevoelens vollediger te ervaren, zijn gedachten te verhelderen, en zijn (interpersoonlijk) gedrag effectiever te maken.

De opleiding is gebaseerd op het gedachtegoed van de Persoonsgerichte Experiëntiële Psychotherapie. Zij hanteert het uitgangspunt dat ervaringen in het verleden van grote invloed zijn op hoe mensen in het ‘hier-en-nu’ denken, emotioneel reageren en zich gedragen. Negatieve ervaringen in het verleden kunnen leiden tot onhandige automatische reactiepatronen in het heden.

Om deze niet-effectieve patronen te veranderen, schept de psychosociaal therapeut een veilige, effectieve werkrelatie waarbinnen de cliënt nieuwe ervaringen kan opdoen en nieuwe patronen kan aanleren. De cliënt krijgt in dit therapeutisch contact de gelegenheid om ‘op verhaal te komen’ en hij wordt geholpen om zich beter bewust te worden van zijn gevoelens, overtuigingen en functioneren. Dit leidt tot nieuwe groei- en interactiemogelijkheden voor de cliënt.

De psychosociaal therapeut werkt zelfstandig vanuit zijn eigen praktijk of voor een organisatie, op verzoek van de cliënt, op basis van een samenwerkingscontract, met een expliciet plan, voor een bepaalde duur. Hij beschikt over de competenties om het begeleidingsproces te starten, te stimuleren, te onderhouden en te beëindigen.


Inhoud van de opleiding

Tijdens de opleiding werkt de student aan het ontwikkelen van specifieke houdingsaspecten, kennis en vaardigheden die hem in staat stellen om complexere psychosociale problemen effectief te kunnen begeleiden. In de opleiding komen onder meer de volgende thema’s aan bod:


  • hechtingstheorie;
  • stresstheorie;
  • psychopathologie;
  • ontwikkelingspsychologie;
  • persoonsgerichte/cliëntgerichte grondhoudingen;
  • gespreksvaardigheden;
  • methodisch begeleiden;
  • psychotherapeutische interventies vanuit o.a.:

Persoonsgerichte Psychotherapie, Psychodynamische Psychotherapie, Emotion Focused Therapy (EFT), Focusing en Interactionele Therapie.

  • narratief werken;
  • levenskunst en zingeving;
  • zelfzorg, supervisie, intervisie;
  • mindfulness;
  • eigen praktijkvoering.

Na deze opleiding

Na deze post bachelor opleiding is de afgestudeerde in staat om als gecertificeerd psychosociaal therapeut cliënten zelfstandig te begeleiden bij complexere psychosociale problematiek. Deze begeleiding kan plaatsvinden vanuit een dienstverband bij een reguliere organisatie, of vanuit een eigen praktijk.

Wanneer de student voorafgaande aan de post bachelor opleiding Psychosociale therapie reeds beschikt over een diploma van een erkende (d.w.z. een NVAO geaccrediteerde) hbo-/w.o. opleiding in één van deze studierichtingen, dan kan hij zich, onder de huidige regelingen, na de post bachelor opleiding inschrijven als erkend Psychosociaal therapeut bij verschillende beroepsverenigingen. Door inschrijving bij een beroepsvereniging kan zijn begeleiding vanuit eigen praktijk geheel of gedeeltelijk als complementaire zorg vergoed worden door de zorgverzekeraars. Hier is een kort aanvullend studietraject voor nodig. Voor meer details over zelfstandig en vergoed therapeut worden lees hier verder.


Praktische informatie

De post bachelor opleiding Psychosociale therapie is een vervolgopleiding voor beroepskrachten die in hun werk te maken krijgen met complexere psychosociale problematiek. Het betreft een 2-3 jarige deeltijd opleiding die een therapeutische verdieping vormt op Sociaal Agogische hbo- en universitaire vooropleidingen, zoals: MWD, SPH, CMV, Creatieve Therapie, Psychologie, Pedagogiek, Kunstzinnige therapie, Humanistiek, Pastoraal Werk, master Orthopedagogiek, hbo Toegepaste Psychologie, hbo Counseling, HBO-V, of een opleiding die tot een ECP-certificaat leidt.

Fasering

De opleiding bestaat uit drie fasen:

Fase 1. De opleiding start met algemene lesdagen waarin de wetenschappelijke (biologische, medische, filosofische en therapeutische) kaders van de opleiding worden neergezet en de student de opleidingsvisie op het ontstaan en de begeleidingsmogelijkheden van psychosociale problematiek leert kennen.

Fase 2. In de tweede fase leren de studenten methodisch denken en handelen vanuit de visie van de hedendaagse Persoonsgerichte Experiëntiële Therapie. In clusters van lessen komen verschillende methodieken en technieken aan de orde. In de tweede fase wordt er ook gestart met supervisie, waardoor studenten onder begeleiding van een supervisor kunnen reflecteren op hun persoonlijke en professionele ontwikkelingsproces.

Fase 3. Studenten die zich als zelfstandig therapeut willen inschrijven bij een beroepsvereniging nemen tenslotte deel aan fase 3. Deze fase staat in het teken van ervaring opdoen als zelfstandig psychosociaal therapeut. Studenten krijgen lessen over zelfstandige praktijkvoering en leren verwoorden waar de mogelijkheden en grenzen van hun eigen deskundigheid liggen. De nadruk in deze laatste fase ligt op het werken met meer gecompliceerde problematiek en procesverstoringen. In deze fase starten de studenten met intervisie. Tenslotte start in deze fase ook de leertherapie, waarin er samen met de leertherapeut aan resterende leerdoelen op persoonlijk en professioneel vlak gewerkt wordt.

Locatie en tijden

De opleiding start september 2019 en duurt twee-drie jaar. De student heeft gemiddeld één keer in de twee à drie weken een les op de woensdag. Een lesdag duurt van 9.30 tot 16.30 uur. De lesdagen vinden plaats in Utrecht.

Studiebelasting

De studiebelasting is gemiddeld 8 uur per week, waarvan eenmaal in de twee - drie weken een lesdag.

Prijs

€ 5.950,- (vrijgesteld van btw.) Dit bedrag is inclusief lunch, koffie/thee en lesmateriaal, exclusief literatuur. Als u aan bepaalde voorwaarden voldoet, mag u studiekosten aftrekken. Meer informatie vindt u op de site van de Belastingdienst.

Praktijkplek

Om een wisselwerking tussen theorie en praktijk te garanderen vragen wij onze studenten om parallel aan hun opleidingstraject een (betaalde of vrijwillige) praktijkplek te hebben voor minimaal enkele uren per week. Deze praktijkplek maakt het voor de student mogelijk om te kunnen werken aan studieopdrachten te kunnen oefenen met het verlenen van procesmatige psychosociale therapie.

Diploma

Na afronding van deze post bachelor opleiding krijgt de student een diploma met vermelding van de totale studielast.

Toelatingseisen

U heeft ervaring met het begeleiden van psychosociale problematiek en heeft daar in uw huidige werk betaald of onbetaald mee te maken. Verder beschikt u over een afgeronde sociaal-agogische vooropleiding (op hbo of universitair niveau.) Deze vooropleiding is een voorwaarde om optimaal van deze post bachelor opleiding te kunnen profiteren. Denk hierbij aan opleidingen zoals: Social Work, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Cultureel Maatschappelijke Vorming, Creatieve Therapie, Personeel en Arbeid, Pabo, Verpleegkunde, Counseling, (Toegepaste) Psychologie, (ortho-)Pedagogiek, Humanistiek, Theologie en Pastoraal Werk.

Accreditatie

De opleiding is CPION geaccrediteerd.

Meer informatie

Graag meer informatie over deze opleiding? Mail ons via [email protected] of bel ons op 06 11 10 50 67. Wij sturen u desgewenst onze informatie toe.